Ego: het strategische zelf

Dit artikel is geschreven door Pieter Stuurman en overgenomen van zijn blog: pieterstuurman.blogspot.nl

Je hebt mensen die, ondanks hun successen of tegenslagen, altijd zichzelf blijven. Je hebt ook mensen die zichzelf niet zijn. Je hebt mensen die zichzelf voor de gek houden. Je hebt mensen die zichzelf kwijtgeraakt zijn, en mensen die zichzelf gevonden hebben. Of hervonden hebben. Maar wie vindt dan wat?

Als je jezelf niet bent, wat ben je dan? Als je zelf de keuze maakt om anders te zijn dan je bent, dan maak je toch zelf die keuze. Dan is de manier waarop je jezelf presenteert toch een gevolg van de keuze die je zelf maakt, en dus ben je dan toch weer jezelf. Of niet?

Toch hebben mensen een feilloos gevoel voor authenticiteit als het gaat om het zelf. Vooral bij anderen. Dat impliceert dat er een zelf bestaat dat authentiek is, en waarvan naar keuze kan worden afgeweken, maar dat zo’n keuze een minder authentiek zelf oplevert. Ook al is die keuze zelf gemaakt. Het gaat ervan uit dat er in de kern van iedereen een onveranderbare essentie ligt. Een zelf zoals het is, en blijft. Ook al kies je uit vrije wil voor iets anders.

Als het essentiële zelf onveranderbaar is, dan kan de vrije wil er ook geen invloed op hebben. Dan moet die vrije wil dus invloed hebben op iets anders dan het essentiële zelf. Dan moet er dus ook een veranderbaar, of programmeerbaar deel van het zelf bestaan. Een deel dat keuzes kan maken, dat strategieën kan ontwikkelen en volgen. Het programmeerbare zelf.

Als het essentiële zelf onveranderbaar is, dan kan het zich niet aanpassen. Het is dan immers zoals het is. En zonder aanpassingsvermogen wordt het leven onhanteerbaar. Situaties doen zich in alle mogelijke vormen voor, kunnen bedreigend zijn, en moeten worden gehanteerd. Daarom is het noodzakelijk dat we ons kunnen beschermen tegen alle dingen die we meemaken en op ons afkomen. En dat wapenen doen we door strategieën te ontwikkelen. Iedereen doet dat op zijn manier; de manier die het beste bij hem of haar lijkt te passen. Het wapenen gebeurt uit noodzaak, het bepalen van de strategische richting uit vrije wil.

Die vrije wil heeft daarmee alleen invloed op het programmeerbare zelf. Strategieën worden gevormd door een combinatie van vrije wil en omstandigheden. De omstandigheden geven aan voor welke gevaren het zelf beschermd moet worden en op basis daarvan wordt een zo goed mogelijk passende strategie ontwikkeld. Het is daarvoor dus noodzakelijk dat we ons van de gevaren bewust zijn. Het bewust zijn van gevaren noemen we angst.

Strategieën worden dus gevormd op basis van angst, in combinatie met een mix van vrije wil en van talenten (je kiest voor je sterkste kanten als je jezelf wil wapenen tegen gevaren).

Het programmeerbare, strategische zelf is een noodzakelijk hulpmiddel om te overleven in een materiële wereld. Het essentiële zelf is immers onveranderbaar, en kan dus ook geen keuzes maken om zich te verdedigen.

Strategieën werken alleen als je jezelf eraan houdt. Werkende strategieën die hun nut bewezen lijken te hebben, zijn daarom zeer hardnekkig. Ze vormen een beveiligingsschild rondom het zelf en beschermen dat zelf tegen alles waarvoor het bang is. Het loslaten van zo’n schild zal dus direct meer angst opleveren en zal daarom vermeden worden.

Dat geeft het strategische zelf (ook wel ego genoemd) macht over het essentiële zelf. Hoe succesvoller de gekozen strategieën lijken te zijn, hoe meer ruimte het strategische zelf krijgt om nieuwe strategieën te ontwikkelen of bestaande strategieën te versterken. En die strategieën leveren controle op. Het geeft een persoon controle over zijn leven. En daarmee over zijn essentiële zelf.

Maar omdat het essentiële zelf onveranderbaar is, kan het ego dat essentiële zelf alleen controleren door het te onderdrukken of te verduisteren.

Mensen die zichzelf niet zijn, doen dat vanuit angst. Wat we dan te zien krijgen is het strategische zelf, in plaats van het essentiële zelf. Andere mensen voelen dat vaak goed aan, en zeggen: hij is zichzelf niet. Voor de persoon in kwestie is het meestal niet zo duidelijk. Hoe succesvoller een strategie lijkt te zijn, hoe sterker mensen zich ermee gaan vereenzelvigen. En dan kan het gebeuren dat die mensen gaan denken dat ze hun strategische zelf (hun ego) zijn.

In dat geval is het essentiële zelf volledig verduisterd, en heeft het strategische zelf de macht volledig overgenomen.

Omdat het programeerbare, strategische zelf niet alleen uit vrije autonome keuzes bestaat, maar ook gevoed wordt door (angst voor) omstandigheden, is het ook van buitenaf programmeerbaar. Als een ander het voor elkaar krijgt om angst te genereren, dan zal het strategische zelf daarop reageren. Het is om die reden dat angst voortdurend gebruikt wordt om anderen te beïnvloeden. Het is de enige manier om anderen te programmeren.

Alle pogingen om anderen te programmeren zijn gericht op het strategische zelf, en bestaan uit het enige voedsel voor dat ego: angst. Zonder angst is er geen enkele aanleiding voor het vormen of aanpassen van strategieën. Mensen die anderen proberen te beïnvloeden, doen dat altijd door die anderen te voeden met angst. Er is simpelweg geen andere manier.

Opvoeden is een vorm van programmeren. Vandaar dat opvoeden hoofdzakelijk bestaat uit het gecontroleerd voeden van angst. Het is gebaseerd op de gedachte: input is output. Stop je de juiste angsten in een kind, dan kun je een bepaalde reactie verwachten. Alle boodschappen zijn gericht op het strategische zelf: je moet goede cijfers halen want anders krijg je geen diploma, je moet een diploma halen want anders kun je niet studeren, je moet studeren want anders krijg je geen goede baan, je moet en goede baan hebben want anders krijg je maar weinig geld of aanzien etc.

Ook alle reclame- en propagandaboodschappen waarmee we voortdurend geconfronteerd worden, zijn gericht op het ego. Het programmeerbare, strategische zelf/ego wordt vanaf onze eerste dag gevoed, en zelfs vetgemest. En hoe vetter dat strategische zelf wordt, hoe meer het essentiële zelf weggedrukt of verduisterd wordt (en hoe gemakkelijker een persoon programmeerbaar wordt). Het strategische zelf, dat in eerste instantie bedoeld was ter bescherming van het essentiële zelf, heeft dat essentiële zelf buitenspel gezet. Het is van een handig hulpmiddel, een dienaar, verworden tot een dictator. Maar het essentiële zelf is er nog wel. Het is onveranderbaar en dus ook onuitwisbaar.

En bij veel mensen komt er dan ook een moment waarop er een conflict ontstaat tussen die twee ‘zelven’. En zo’n conflict noemen we een psychisch probleem. Het is het probleem dat zich voordoet bij degene wiens strategie het is om altijd grappig en vrolijk te zijn maar zich steeds depressiever voelt, het is het probleem van degene die zich altijd sterk en stoer voordoet maar steeds onzekerder wordt, het is het probleem van degene die zich altijd begripvol en verzorgend opstelt maar steeds meer last krijgt van sadistische of gewelddadige gedachten. Enzovoort. Ieder psychisch probleem is het gevolg van een conflict tussen het strategische zelf en het essentiële zelf. En de oorzaak ligt altijd in het strategische zelf dat een richting gekozen heeft die onverenigbaar is met het essentiële zelf. Het essentiële zelf is immers onveranderbaar en dus kan het ook niet goed of slecht zijn. Het is zoals het is.

Omdat het essentiële zelf geen strategieën kent, wordt het oplossen van problemen altijd overgelaten aan het strategische zelf. Maar het strategische zelf is nou juist de veroorzaker van het probleem. Daarom kunnen mensen soms te maken krijgen met zeer hardnekkige psychische problemen. Je kunt het oplossen van een probleem niet overlaten aan de veroorzaker ervan. En verder heb je geen middelen om het aan te pakken.

Dan heb je dus een ander nodig. Een therapeut of zo, of een goede vriend om met te praten. Maar ook therapeuten en goede vrienden zijn gewend om problemen aan te pakken door er controle over te krijgen. Terwijl een overmaat aan controle nou juist de veroorzaker was van het probleem: overmatige controle van het strategische zelf/ego over het essentiële zelf, waardoor het essentiële zelf geen adem meer krijgt.

De enige echte oplossing is dan: het verminderen van de macht van het strategische zelf/ego, waardoor het essentiële zelf weer ruimte krijgt. Maar dat is eng. En het ego zal dus onmiddellijk proberen in te grijpen. De enige echte oplossing is dan het ego minder macht te geven door het los(ser) te laten.

In onze cultuur en in deze tijd heeft het strategische zelf/ego een buitenproportioneel grote rol toebedeeld gekregen. En omdat het ego van buitenaf beïnvloedbaar/programmeerbaar is, worden we voortdurend bestookt met allerlei angsten die tot doel hebben ons een bepaalde richting in te sturen.

Daarmee speelt het ego niet alleen een buitenproportioneel grote rol op individueel niveau, maar ook op collectief niveau. Het collectief (de mensheid) is niets meer dan een verzameling individuen, en is daarmee een afspiegeling van die individuen. Je ziet dan ook dat de samenleving op een vergelijkbare manier ingericht is en bestuurd wordt als het gemiddelde individu.

Ook collectieve angsten worden gepareerd met strategieën. Strategieën die controle moeten opleveren over alle bedreigingen. En je ziet dan ook dat er een collectief ego bestaat dat op vergelijkbare wijze als bij het individuele ego, steeds meer macht naar zich toetrekt. Dat collectieve ego kennen we als regeringen en bestuur.

Net als het individuele ego, is het collectieve ego (bestuur, regering) aangesteld om ons te beschermen tegen bedreigingen. Als een dienaar om ons te verdedigen. Maar net zoals bij het individuele ego, heeft het collectieve ego zich omgevormd van dienaar tot dictator. En ook hier ontstaat een probleem. Door de toenemende macht van dat collectieve ego, kunnen we steeds minder zijn wat we in essentie zijn. We worden voortdurend tot van alles gedwongen, of verhinderd om onszelf te zijn. We zijn onvrij.

En net zoals bij individueel ego, is het enige wapen waarover het collectieve ego beschikt ter bestrijding van een probleem: meer controle. En zo wordt het probleem van onvrijheid, dat veroorzaakt is door het collectieve ego (regering) door datzelfde ego alleen maar versterkt in plaats van opgelost: we worden steeds meer onvrij.

En daarmee hebben we niet meer de vrijheid om te zijn wat we in essentie zijn. En die essentie is onveranderbaar, dus daarin hebben we geen keuze. En daarmee is vrijheid dus iets dat pas bestaat als je niet gedwongen wordt om te kiezen.

De enige mogelijkheid om het essentiële zelf weer de ruimte te geven, is het loslaten van het ego, zowel op individueel als op collectief niveau. We hoeven het ego (zowel het individuele als het collectieve) niet weg te gooien of buitenspel te zetten, sterker nog: we hebben het nodig om te overleven. We kunnen het ook niet bestrijden; het ego is immers een meester in strategie en daarvan verliezen we het altijd. We kunnen het alleen minder serieus nemen. Er minder waarde aan hechten. Losser laten. Het weer de rol geven van dienaar, in plaats van dictator.

Keuzes komen voort uit strategieën, en de vrije wil bepaalt welke strategische keuzes er gemaakt worden. Ook op collectief niveau werkt het zo: (vrije) verkiezingen bepalen welke strategieën collectief gevolgd worden. Maar door te kiezen (voor welke strategie dan ook) geven we macht aan het collectieve ego (regering). De vrije wil is daarmee een gereedschap van het ego, en het ego beperkt de vrijheid om ons essentiële zelf te zijn.

Echte vrijheid staat daarmee haaks op vrije wil. Echte vrijheid laat ons zijn wat we zijn, en daarover hebben we niks te kiezen. Dat zijn we gewoon.

Bron: Visionair.nl

Waarom durven mensen zichzelf niet te zijn

Waarom zijn we bang voor afkeuring of bang om er niet bij te horen als het grootste goed is trouw zijn aan jezelf en je eigen gevoel? In de oude tijd golden er andere regels, namelijk het recht van de sterkste en dan heb ik het over diegene met de grootste mond, het grootste verstand of de slimste. Wat moest je als mens met een ontwikkeld gevoel, je kon dan wel iets vinden door diep van binnen de waarheid te voelen en deze te uiten, maar werd dit je in dank afgenomen?

Veelal werd je afgemaakt en werd je figuurlijk in de hoek gezet, je moest je mond maar houden, want jij snapte er toch niets van en je was naïef want het spelletje ging toch echt anders. Even zwart wit gezegd, liegen en bedriegen hoorde er gewoon bij, anders kwam je niet verder in de wereld of het nu binnen het bedrijf was waar je werkte of tussen de mensen met wie je omging.

Kijk eens naar de verschillen tussen kinderen van een jaar of zes en naar mensen boven de dertig. De mensen boven de dertig geloven al niet meer in datgene waar ze in geloofden toen ze zes jaar waren. Op de leeftijd van zes werden ze in het algemeen nog gewaardeerd en aangemoedigd in de talenten en vaardigheden die ze aan het ontwikkelen waren, maar nu ze ouder worden en ze nog steeds in hun droom geloven of een positieve visie op het leven hebben, krijgen ze steeds vaker te horen: ‘Ach hou toch op, jij denkt echt dat dat je lukt, dream on!’

Ontmoedigen lijkt het beleid en toverwoord te zijn. Klein zijn, dat is wat het grote collectief van de mensheid in zijn systeem heeft geprogrammeerd of beter gezegd; hoe de mens zich over het algemeen heeft laten programmeren. Als ik je vraag, wat is uiteindelijk het doel van een leven op aarde, wat is daarop dan je antwoord?

Precies, je groots voelen, genieten en je talent wat je hebt meegenomen ontwikkelen. Iedereen is ergens goed in en dat is het talent wat je besloten hebt mee te nemen voor je incarnatie naar de aarde.

Het is het talent……

Waar je energie van krijgt als je er mee bezig bent.

Wat je helpt als je het even moeilijk hebt je zinnen te verzetten.

Waar je weer een oppepper van krijgt.

Wat je helpt jezelf te leren kennen door er mee bezig te zijn en je helpt je blokkades tegen te komen om ze vervolgens op te ruimen.

Wat je helpt je te bevrijden en om weer groots te zijn, zoals iedereen dat vermogen in zich heeft.

Who the hel zijn die mensen die proberen jou naar beneden te halen, weg ermee! Even hard gezegd. Iedereen zou elkaar moeten motiveren in elkaars talenten, wat fantastisch zou dat zijn, precies zoals we dat doen bij kinderen en als kinderen.

Wat een waist of time om hier op aarde maar een beetje klein te zijn. Mensen durven niet, het vereist ook moed om de eerste te zijn die op staat om zijn grootsheid te laten zien, maar iemand moet de eerste zijn en velen beseffen niet wat voor vrij en heerlijk gevoel het is om groots te zijn. Het zit in het collectief, als we ouder worden moeten we vooral niet denken dat we heel wat zijn, ’doe maar normaal dan doe je al gek genoeg.’ Ik haat deze uitspraak die wederom maar weer eens getuigt van dempen. Soms denk ik wel eens; er zou een straf moeten staan op het dempen van gevoel dat gewoon geuit en geleefd wil worden. Vaak durft diegene die het gevoel dempt bij de ander, zichzelf niet te uiten of is gewoon jaloers.

Als kinderen enthousiast zijn over iets, dan zeggen we toch ook niet; ‘joh doe maar gewoon, hou je even rustig jongen, niet zo’n grootsheidwaanzin!’

Iedereen die zich diep van binnen aangesproken voelt door dit stukje, zou ik willen zeggen: UIT JE, DOE HET, NU! Ga midden op de dansvloer staan in plaats van aan de zijlijn, geniet van het leven in de stof voor het te laat is. Laat je grootsheid zien, waar anderen een voorbeeld aan kunnen nemen in plaats van jaloers met de vinger te wijzen, omdat ze het zelf ook zo graag zouden willen maar niet durven of het nog niet kunnen.

Als we met zijn allen die omslag zouden maken, dan zou dat fantastisch zijn. Schroom niet, besmet het collectief positief door met jezelf te beginnen. UIT JE, BEKEN KLEUR!

Dan wordt het pas echt leuk en weet je wat je aan elkaar hebt en ook wat je niet aan elkaar hebt. Het hoeft geen maanden te duren voor je door hebt hoe mensen om je heen zijn. Laat jezelf zien en daaruit zal blijken wie er wel of niet bij je past en dat is allemaal ok. Niet iedereen kan je aardig vinden of is het met je eens. Wat een bevrijdingsfeest zou dat zijn!

Marjon van Vliet

Bron: DeNieuweTijd.nl

De kracht van kwetsbaarheid (Video)

Brene Brown bestudeert menselijke verbindingen -- ons vermogen tot inleving, ons thuis voelen en lief hebben. In een scherpe en grappige lezing op TEDxHouston deelt ze een diep inzicht vanuit haar onderzoek dat haar op een persoonlijke queeste zette om zowel zichzelf te leren kennen als de menselijkheid te begrijpen.

Brené Brown bestudeert kwetsbaarheid, moed, autenticiteit en schaamte.



Bron: TED.com

Ik wil gelukkig zijn

Wat is er toch aan de hand in de wereld en met name tussen de mensen zelf? We voelen ons vaak eenzaam en dat wordt soms pijnlijk duidelijk, vooral in deze tijd en de dagen die net achter ons liggen. Iedereen voelt zich veelal alleen, maar doen we er zelf wat aan? We constateren iets, maar vervolgens gaan kijken naar de oorzaak en zoeken naar een oplossing, komt maar weinig op bij de meeste mensen. Mensen voelen zich veelal machteloos om hun eigen leven vorm te geven. De vraag komt bij ze op; tja, hoe kan ik dan mijn eenzame gevoel oplossen, ik ben toch overgeleverd aan de goden, wat heet de overheid, mijn ouders, mijn leraar, mijn psycholoog, enz.?

We hebben ons afhankelijk laten maken, we hebben ons laten foppen door de gedachte en de overtuiging dat een ander ons wel gelukkig maakt, voor ons zorgt of zelfs wel voor ons opkomt. En waarom hebben we ons dat laten overkomen? Omdat we ons voor een heel groot deel hebben afgesloten van ons gevoel, waardoor we zelf niet eens meer weten wat ons gelukkig maakt. We moeten anderen vragen: ‘Wat zal ik doen?’ ‘Ik weet het niet?’

De ‘ik weet niet’ figuren zijn er volop, zij hebben door anderen laten bepalen hoe hun leven er uit moet zien. Soms zijn ze monddood gemaakt door familie of klein gehouden en zijn er zelf in gaan geloven. Of er zijn mensen die zich willens en wetens graag laten leiden door anderen omdat ze het zelf veel te vermoeiend vinden om ook eens het gevoel open te gooien en iets te gaan vinden.

Het is soms ook wel lekker gemakkelijk als een ander het voor je bepaalt en je je eigen leven op de automatische piloot afwandelt, totdat je, bij wijze van spreken, weer ongeopend retour de aarde verlaat en je niet eens hebt durven leven, omdat je zo bang was gekwetst te worden als een potentiële partner je zou afwijzen.

Het leven zit vol risico’s en ze durven nemen met je gevoel als kompas brengt je vreugde en geluk. Spontaniteit, durven en doen, wie beschikt er nog over deze eigenschappen? Als er iemand zich spontaan of even lekker gek gedraagt wordt er gekeken of deze persoon een enge ziekte heeft! We zijn vervreemd van onszelf en van de ander. Degene die nog plezier met elkaar kunnen hebben zijn op een hand te tellen, het leven is serieus en eigenlijk is er geen klap aan. Als ik je nu eens zeg dat je kijk en je dagelijkse gedachtegang alle invloed heeft op hoe je je voelt die dag! Soms kun je je natuurlijk even verschrikkelijk rot voelen en dat moet je dan ook vooral leven, maar van doem denken, beren op de weg zien en niet geloven in eigen kunnen is nog nooit iemand gelukkig geworden. Het vereist moed en kracht om zelf de touwtjes in eigen hand te nemen, vooral voor diegene die het lange tijd zonder oprechte liefde en aandacht hebben moeten doen. Zelfs dan ben jijzelf nog diegene die de stemming bepaalt, dat is pas kracht.

Al ligt de hele wereld in puin, jij hebt het recht om je gelukkig te voelen, je bent het aan jezelf verplicht. Stel je eens even voor als iedereen in de wereld met een open gevoel zou leven en elke dag zijn focus en goede gevoel zou behouden, dan betekent dat dus keuzes maken die voor jou goed voelen. Deze mensen zorgen dus zelf voor een positieve vibe en energie, allereerst voor zichzelf en uiteindelijk voor hun partner en kinderen als ze die hebben en daarnaast voor de rest van de omgeving en uiteindelijk, ja zelfs voor de hele wereld.

Als het collectief van mensen die verantwoordelijkheid neemt voor hun eigen goede gevoel steeds groter wordt, dan zal de aarde en al wat leeft daar alleen maar een groot voordeel mee doen. Zo werken de kosmische wetten.

Marjon van Vliet

Bron: DeNieuwetijd.nl